Starlink-verbinding Oekraïens leger verbetert, snelheidslimiet blijft staan

Tegen de avond van 14 oktober meldde het ministerie van Defensie van Oekraïne dat de verbinding van het militaire Starlink-pakket Starshield bij snelheden tot 160 kilometer per uur was verbeterd. De snelheidsbeperking zelf bleef volgens het ministerie wel van kracht. Voor Oekraïense eenheden die van Starshield afhankelijk zijn, verandert er dus nog niets aan de grens waarop hun verbinding wegvalt.

SpaceX, het bedrijf van Elon Musk, voerde die beperking in de nacht van 13 op 14 oktober in. Dat gebeurde zonder waarschuwing vooraf. Oekraïense eenheden meldden dat de verbinding van Starshield al wegviel bij snelheden tussen 72 en 161 kilometer per uur, afhankelijk van het toestel. Drones en voertuigen die sneller reden of vlogen dan die grens, kwamen daardoor zonder satellietinternet te staan. Starshield is het militaire pakket van Starlink. Het Oekraïense leger gebruikt dat voor verbindingen in het veld. Het gewone, civiele Starlink-abonnement kent de nieuwe snelheidslimiet niet. SpaceX leverde Starlink-terminals aan Oekraïne al vanaf de eerste weken van de Russische invasie. Het systeem groeide sindsdien uit tot een van de belangrijkste manieren voor het leger om drones op afstand te besturen. Ook eenheden in het veld communiceren ermee, zeker waar de mobiele netwerken door de oorlog zijn uitgevallen. Drones en voertuigen verplaatsen zich nu eenmaal snel. Een snelheidsgrens op die verbinding raakt daardoor meteen de kern van hoe het leger die techniek op het slagveld gebruikt.

De gevolgen bleven niet beperkt tot technische hinder. Volgens Oekraïense officieren staakten de strijdkrachten na de onaangekondigde beperking operaties op middellange afstand. Dat meldden ze aan Politico. Het ging onder meer om droneaanvallen op Russische logistiek en doelen tot 150 kilometer van het front, zoals bezet Donetsk en de Krim. Een commandant vergeleek de impact met een kernaanval op de eigen troepen. Dat soort operaties op middellange afstand treft doelen achter de frontlijn, zoals aanvoerroutes en munitiedepots. Ze vormen daarmee een deel van de Oekraïense strategie om Russische logistiek te ontregelen. Zonder een stabiele verbinding tijdens de vlucht kan een operator een drone niet meer bijsturen. Dat geldt zodra die eenmaal richting zo’n doel onderweg is.

President Zelensky vroeg Musk publiekelijk om Starlink voor het Oekraïense leger weer volledig te activeren. Hij noemde de beperking een grote fout. Die kan volgens hem mensenlevens kosten als aanvallen doorgaan terwijl de verbinding wegvalt. Zelensky zei te hopen dat het om een technische fout gaat en niet om een bewuste beslissing. Voor Kyiv is Starlink geen vervangbare techniek. Grote delen van het leger zijn er inmiddels structureel van afhankelijk.

Tot die tijd blijven Oekraïense eenheden bij operaties boven de limiet aangewezen op andere, minder stabiele vormen van verbinding. Lokale radiosystemen hebben bijvoorbeeld een veel kortere reikwijdte dan satellietinternet. Of de snelheidslimiet van 160 kilometer per uur volledig verdwijnt, meldde het ministerie van Defensie niet. Voorlopig blijft de verbinding aan die grens gebonden, ook na de verbetering van de avond van 14 oktober.