Zelensky geeft bevel aanvallen op Russische energie te staken na Trumps oproep

President Zelensky heeft het Oekraïense leger bevel gegeven voorlopig geen aanvallen uit te voeren op Russische energie-infrastructuur. De voorwaarde is dat Rusland hetzelfde doet. Zelensky herinnerde er daarbij aan dat eerdere Oekraïense voorstellen voor de-escalatie door de Russische president Poetin steeds zijn afgewezen.

Het bevel volgt op een aankondiging van de Amerikaanse president Trump dat Rusland en Ukraine met onmiddellijke ingang een energie-staakt-het-vuren zijn overeengekomen. Trump waarschuwde beide partijen het niet te schenden. Een directe, officiële bevestiging van het Kremlin zelf ontbrak op het moment van de aankondiging. Energie-infrastructuur is sinds het begin van de Russische invasie een vast doelwit van Russische aanvallen, vooral in de wintermaanden, als stroom- en verwarmingsuitval de bevolking het hardst raakt. Het aangekondigde staakt-het-vuren geldt alleen voor die sector; andere delen van het front blijven erbuiten.

President Zelensky zei verrast te zijn door Trumps aankondiging. Hij meldde niet vooraf over een akkoord te zijn ingelicht. Wel liet hij weten het staakt-het-vuren te accepteren zodra Rusland dat ook doet, en vroeg hij om duidelijkheid over het tijdstip van ingang.

Binnen een uur na Trumps aankondiging viel Rusland een energiecentrale in Kyiv aan met een Shahed-drone, meldde Zelensky aan Eurocommissievoorzitter von der Leyen. Een Shahed is een aanvalsdrone van Iraans ontwerp die Rusland op grote schaal tegen Oekraïense doelen inzet. Von der Leyen is de voorzitter van de Europese Commissie, het dagelijks bestuur van de Europese Unie. Kyiv is de hoofdstad en de grootste stad van Oekraïne, waardoor stroomuitval daar het grootste aantal inwoners ineens raakt. De aanval op Kyiv veroorzaakte stroomuitval in meerdere wijken van de hoofdstad. Daarna volgden aanvallen op energiefaciliteiten in de regio Charkov. Charkov, de op een na grootste stad van Oekraïne, ligt dicht bij de grens met Rusland en is al sinds het begin van de oorlog regelmatig doelwit van aanvallen op de energievoorziening. Enkele uren na Trumps aankondiging viel Rusland ook de thermische centrale TEC-5 in Charkov aan, meldde Zelensky. Zo’n centrale levert stroom en stadsverwarming aan omliggende wijken. Dezelfde dag registreerden media in hun live-verslaggeving meerdere Russische droneaanvallen op energie-infrastructuur, ondanks het aangekondigde staakt-het-vuren.

President Zelensky overlegde over het staakt-het-vuren met de Canadese premier Carney, de Finse president Stubb en NAVO-secretaris-generaal Rutte. Carney leidt de Canadese regering, Stubb is staatshoofd van Finland en Rutte is als NAVO-secretaris-generaal de schakel tussen de regeringen van de bondgenoten en het bondgenootschap. Zelensky wacht volgens dat overleg op concrete details over de uitvoering van Trumps aankondiging, voordat hij verdere stappen zet.