Sibiha wijst Trumps oproep voor nieuwe Oekraïense leider van de hand

Oekraïens minister van Buitenlandse Zaken Andrii Sibiha wijst de oproep van de Amerikaanse president Donald Trump voor een nieuwe Oekraïense leider van de hand, meldt minister Sibiha. Sibiha reageert dat president Zelensky de natie in oorlogstijd leidt en de steun van het volk heeft. Alleen Oekraïners - niet buitenlandse politici - mogen volgens hem beslissen wie het land leidt. Het ministerie van Buitenlandse Zaken voert namens Oekraïne het contact met andere landen. Sibiha is er de huidige minister. Hij schuift geregeld aan bij overleg met westerse bondgenoten over steun voor Oekraïne. Meestal is hij ook de eerste die namens Kyiv op uitspraken van andere landen reageert.

Sibiha reageerde daarmee op Trump, die vrijdag 10 oktober tegen journalisten zei dat Oekraïne een nieuwe leider nodig heeft die wél een akkoord met Rusland kan sluiten. Trump stelde dat Zelensky nooit tot een deal komt. Volgens Trump had Zelensky de oorlog meerdere keren kunnen beëindigen, maar deed hij dat niet. Zelensky leidt Oekraïne als president sinds het begin van de Russische invasie. Hij voert sindsdien het woord namens het land in de onderhandelingen met Rusland en de Verenigde Staten. Trump bemiddelt via zijn regering al langer tussen Kyiv en Moskou in een poging tot een vredesregeling te komen. Die bemiddeling loopt los van de wapens en financiering die de Verenigde Staten aan Oekraïne leveren.

Trump koppelde zijn kritiek aan een geschil over Oekraïense aanvallen op Russische olieraffinaderijen. Hij zei dat de Verenigde Staten Kyiv hadden gevraagd die aanvallen te staken wegens de gevolgen voor de wereldwijde brandstofmarkt. Zelensky weigerde dat verzoek. Trump noemde die weigering een vorm van incompetentie en wees die aan als oorzaak van de oorlog. Een raffinaderij verwerkt ruwe olie tot brandstof zoals diesel en benzine. Een aanval daarop raakt zowel de olie-inkomsten van Rusland als de beschikbare brandstof op de wereldmarkt. Een storing van zo’n installatie werkt daardoor door tot ver buiten Rusland, via de prijs die andere landen voor brandstof betalen. Dat raakt uiteindelijk ook automobilisten in Europa, aan de pomp.

Poetins gezant Dmitriev noemt Trumps oproep historisch en veelzeggend. Kirill Dmitriev spreekt namens het Kremlin. Volgens hem heeft Oekraïne een leider nodig die écht vrede zoekt. Zelensky wakkert volgens Dmitriev juist de oorlog aan, in plaats van die te beëindigen. Dmitriev is een vertrouweling van Poetin. Hij spreekt namens het Kremlin in de contacten met de Amerikaanse regering over het conflict. Dat gebeurt los van het Russische ministerie van Buitenlandse Zaken.

President Zelensky noemt een Russisch-Amerikaanse dieselhandelsafspraak die Trump rond dezelfde tijd aankondigde een geschenk aan Poetin. Trumps oproep, het raffinaderijengeschil en de dieselhandelsafspraak kwamen zo alle drie op dezelfde dag naar buiten. Westerse sancties beperken sinds de Russische invasie de verkoop van Russische olie en brandstof aan andere landen; een uitzondering daarop raakt direct de inkomsten waarmee Rusland de oorlog financiert. Dat verklaart waarom Kyiv zo scherp reageert op de handelsafspraak tussen Washington en Moskou. Volgens Zelensky komt het toestaan van Russische brandstofverkoop neer op een investering in de oorlog.