Zelensky: Oekraïne werkt met Frankrijk aan extra satellietcapaciteit, geen vervanging voor Starlink

Oekraïne onderhandelt niet over een vervanging van Starlink, zei president Zelensky op 16 oktober tijdens een persmoment in Brussel. Het land werkt wel met andere partners aan extra satellietcapaciteit naast Starlink. Frankrijk is daar één van, zei hij, om minder afhankelijk te worden van één leverancier. Zelensky was in Brussel voor een top van Europese regeringsleiders.

Zelensky deed die uitspraak nadat hij eerder op de dag had toegelicht waarvoor Oekraïne Starlink precies gebruikt. Het Oekraïense leger zet het systeem in om onderscheppingsdrones aan te sturen. Die drones halen reactieve Shahed-drones neer, de Russische aanvalsdrones die boven Oekraïense steden komen. Starlink wordt niet gebruikt voor aanvallen op Russisch grondgebied, zei Zelensky. Hij noemde de eerdere snelheidsbeperking op Starlink pijnlijk en onprettig. Die beperking bemoeilijkte namelijk de onderschepping van die drones, zei hij. Shahed-drones zijn de goedkope aanvalsdrones waarmee Rusland Oekraïense steden en energie-installaties bestookt. Een onderscheppingsdrone moet er snel genoeg achteraan kunnen om er eentje op tijd neer te halen. Zonder een snelle, stabiele verbinding met Starlink mist de operator van zo’n onderscheppingsdrone net die reactietijd.

Zelensky somde drie taken op waarvoor het Oekraïense leger het militaire Starshield-pakket van Starlink inzet. De eerste is de onderschepping van inkomende Shahed-drones. De tweede zijn aanvallen op middellange afstand tegen Russische doelen in bezet gebied. De derde is de bevoorrading van frontlinie-eenheden met drones. De snelheidsbeperking van medio oktober bemoeilijkte volgens hem alle drie die taken. Starshield is het militaire pakket van Starlink, het satellietinternet van het Amerikaanse bedrijf SpaceX van Elon Musk. Het Oekraïense leger gebruikt dat voor verbindingen in het veld. Dat geldt zeker waar mobiele netwerken door de oorlog zijn uitgevallen. Aanvallen op middellange afstand treffen doelen achter de frontlijn, zoals aanvoerroutes en munitiedepots. Zo’n aanval is deel van de Oekraïense strategie om Russische logistiek te ontregelen. Zonder een stabiele verbinding kan een operator zo’n drone niet meer bijsturen zodra die onderweg is. Dat geldt evengoed voor de drones die eenheden aan het front bevoorraden.

De Amerikaanse kant had de snelheid van Starlink voor Oekraïne sinds die beperking wel verhoogd, zei Zelensky. Maar de volledige werking aan het front was nog niet hersteld, zei hij. Daardoor konden eenheden de drie taken nog niet weer helemaal normaal uitvoeren. Het leger is voor onderschepping, aanvallen op afstand en bevoorrading afhankelijk van één satellietverbinding. Elke resterende beperking blijft daardoor merkbaar aan het front. Een drone die te traag of te laat reageert, mist zijn doel of raakt zijn verbinding kwijt. Starlink is voor Oekraïne niet zomaar een van de vele communicatiemiddelen. Het is sinds de eerste maanden van de Russische invasie een van de belangrijkste manieren waarop het leger drones en eenheden in het veld aanstuurt, juist omdat andere netwerken daar vaak zijn uitgevallen.

Een datum voor volledig herstel van de snelheid noemde Zelensky niet. Ondertussen zet Oekraïne de samenwerking met Frankrijk en andere partners aan extra satellietcapaciteit voort. Dat is een aanvulling op Starlink, geen vervanging ervan.