Rubio schorst nieuwe VS-sancties tegen Rusland zestig dagen, Congres furieus over Trumps decreet

Minister van Buitenlandse Zaken Marco Rubio heeft de nieuwe Amerikaanse sancties tegen Rusland voor zestig dagen opgeschort. De regering wil in die periode eerst de economische gevolgen van de maatregel beoordelen, voordat de sancties eventueel alsnog ingaan. Rubio reageerde zo op de woede in het Congres nadat president Trump de wet bij decreet bevroor, net voordat die zondag 18 oktober van kracht zou worden. Het Congres noemt dat een greep naar een wet die al klaarlag voor uitvoering. Sancties zijn voor Washington al jaren het belangrijkste drukmiddel tegen Moskou, naast militaire steun aan Oekraïne.

De Senaat had die sanctiewet eerder met 86 tegen 11 stemmen aangenomen, een ruime steun uit beide partijen. Senatoren wijzen juist op die brede meerderheid als argument tegen Trumps besluit om de uitvoering te bevriezen. In de Senaat heeft elke staat twee zetels, ongeacht het aantal inwoners, en is doorgaans een twee derde meerderheid nodig om een presidentieel veto te omzeilen. De wet staat bekend als de Lindsey Graham Sanctions Act en richt zich op de Russische energiesector, met tarieven voor landen en grote afnemers van Russische olie en gas. Graham, naar wie de wet is genoemd, was jarenlang een van de felste Republikeinse pleitbezorgers van harde sancties tegen Rusland.

Fractieleider Chuck Schumer, de hoogste Democraat in de Senaat, noemde het besluit in het voordeel van het Russische staatshoofd. Trump steunt daarmee volgens hem feitelijk de Russische economie. Ook andere Democraten, onder wie senatoren Blumenthal en Durbin, spraken van een nieuwe knieval voor Poetin. De kritiek beperkt zich niet tot Trumps eigen partij: Republikeins senator Tom Tillis noemde het onaanvaardbaar dat de regering toegeeft aan Rusland. John Cornyn verwees naar de overleden senator Lindsey Graham, die zich volgens hem geschokt zou hebben getoond over het besluit. Tillis en Cornyn behoren, net als Trump, tot de Republikeinse partij.

Snel wetgevend ingrijpen zit er voorlopig niet in: het Congres is tot 3 november met herfstreces vanwege de tussentijdse verkiezingen. Veel senatoren en Congresleden zijn deze weken op campagne voor hun herverkiezing in eigen staat of district. Pas als beide kamers na het reces weer bijeenkomen, kunnen ze opnieuw als geheel over het dossier beraadslagen. Democratisch Congreslid Gregory Meeks diende alvast een wetsvoorstel in om een handelsafspraak over Russische diesel te blokkeren. Hij zei dat het Congres niet machteloos staat tegenover het presidentiële besluit. Twaalf senatoren, zes Republikeinen en zes Democraten, riepen Trump in een brief op om die dieselafspraak met Rusland te annuleren. Ze willen in plaats daarvan de sanctiewet van Graham inzetten tegen Rusland en zijn belangrijkste afnemer China. Zo’n brief bindt de president niet; ze toont vooral hoe breed het ongenoegen in de Senaat leeft.

Trump verdedigde zijn besluit zelf en noemde het heel goed voor de Verenigde Staten en voor de wereld. Rubio voegde daaraan toe dat de situatie eerst nader onderzocht moest worden. Het ministerie van Buitenlandse Zaken is de Amerikaanse instantie die het buitenlandbeleid uitvoert en toeziet op de naleving van sancties. Tot de evaluatie van zestig dagen voorbij is, blijven de sancties tegen Rusland opgeschort.